RozliczamPIT

Sprawdzone i pewne sposoby rozliczenia PIT


Odpowiedzialność za długi podatkowe męża przy rozdzielności majątkowej

Ustanowienie rozdzielności majątkowej nie chroni automatycznie przed odpowiedzialnością za wszystkie długi współmałżonka. Jednocześnie żona nie odpowiada automatycznie za wszystkie zobowiązania męża. Decyduje tu czas powstania zobowiązań, a także moment ustalenia rozdzielności majątkowej.

 

Długi podatkowe sprzed małżeństwa

Żadne ze współmałżonków nie odpowiada za długi zaciągnięte przez drugie z nich przed zawarciem związku małżeńskiego. Ale jeśli narzeczeni mieszkają ze sobą na prawach konkubinatu, sytuacja się zmienia: mogą zostać wezwani do spłacenia długów drugiej strony, tak jakby byli członkiem rodziny narzeczonego lub narzeczonej.

Długi podatkowe zaciągnięte w trakcie trwania małżeństwa

W małżeństwie istnieje generalna zasada współodpowiedzialności za zobowiązania zaciągnięte przez jedną ze stron. Ale różne są zakresy tej odpowiedzialności, aż do jej zniesienia; poza tym, aby urząd skarbowy mógł się na nią powołać, muszą być spełnione dwa warunki:

  • Osoby pozostają w związku małżeńskim
  • Istnieje między nimi wspólność majątkowa

Najczęściej spełnienie pierwszego warunku zakłada spełnienie drugiego. Dlaczego? Ponieważ zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym (art. 31) zawarcie związku małżeńskiego pociąga za sobą powstanie między małżonkami wspólności majątkowej obejmującej ich dorobek. Dorobek ten, czyli wspólny majątek, obejmuje m. in.:

  • Wynagrodzenie małżonków za pracę (w tym premie i nagrody)
  • Dochody z innej działalności zarobkowej (na przykład prace rozliczane w oparciu o umowę o dzieło)
  • Renty, emerytury, zasiłki dla bezrobotnych
  • Dochody z najmu mieszkania lub dochody z lokat bankowych (także wówczas, gdy mieszkanie lub środki na lokacie należą tylko do jednego z małżonków)

Wierzyciel dochodząc swoich praw sięgnie po należności najpierw do majątku osobistego dłużnika, a następnie do majątku wspólnego małżonków. Może się bowiem okazać, że majątek osobisty, a więc na przykład:

  • Przedmioty majątkowe kupione przed zawarciem małżeństwa (samochód, działka, biżuteria itp.)
  • Przedmioty majątkowe przekazane jednemu z małżonków przez spadek, zapis lub darowiznę
  • Przedmioty służące do zaspokajania osobistych potrzeb (kosmetyki, ubrania)
  • Przedmioty służące do wykonywania obowiązków zawodowych (o ile zostały kupione za pieniądze pochodzące z majątku osobistego)
  • Prawa niezbywalne i przedmioty majątkowe otrzymane jako nagroda
  • Prawa autorskie, patenty itp.
  • Odszkodowania

Nie pokrywają w pełni wysokości zadłużenia. Jednocześnie odpowiedzialność za długi podatkowe i prawo do zajęcia przez wierzyciela majątku wspólnego trwa dopóty, dopóki trwa małżeństwo. Warto jednak zapoznać się z zakresem odpowiedzialności małżonka rozwiedzionego (art. 110 ordynacji podatkowej) i zakresem odpowiedzialności małżonka jako spadkobiercy (art. 97 ordynacji podatkowej).

Rodzaje odpowiedzialności za długi podatkowe małżonka

Małżonkowie pozostający w związku małżeńskim odpowiadają za długi podatkowe na trzy różne sposoby:

  • W ramach odpowiedzialności solidarnej, gdzie odpowiadają całym swoim majątkiem
  • W ramach odpowiedzialności majątkiem wspólnym
  • W ramach odpowiedzialności wynikającej ze zmian we wspólności majątkowej

Solidarna odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe ponoszą tylko małżonkowie wspólnie opodatkowani, a więc małżeństwa, które składają wspólne deklaracje PITy. A więc odpowiedzialność ta dotyczy tylko podatku dochodowego – małżonkowie nie odpowiadają natomiast solidarnie na przykład za zobowiązania w podatku VAT, gdyż w tym przypadku nie ma możliwości wspólnego opodatkowania. W przypadku odpowiedzialności solidarnej każdy z małżonków odpowiada za długi podatkowe drugiego zarówno majątkiem wspólnym, jak i odrębnym majątkiem osobistym.

Gdy każdy z małżonków wypełnia oddzielny Pit, a więc poza przypadkiem odpowiedzialności solidarnej, każdy odpowiada za długi podatkowe drugiej strony wyłącznie majątkiem wspólnym, zachowując swój majątek osobisty. A jak będzie w przypadku zmian we wspólności majątkowej? Jeśli małżonkowie:

  • Ograniczyli lub wyłączyli wspólność majątkową
  • Posiadają orzeczenie sądu o zniesieniu wspólności majątkowej
  • Pozostają w separacji

Wówczas jeden z małżonków odpowiada solidarnie całym swoim majątkiem za zobowiązania podatkowe drugiego, jeśli ten drugi prowadzi działalność gospodarczą a zaległości podatkowe wynikają z tej działalności. Jednocześnie zobowiązania podatkowe muszą datować się na okres, w którym małżonek pociągnięty do odpowiedzialności:

  • Stale współpracował z dłużnikiem w wykonywaniu działalności
  • Osiągał z tej działalności korzyści

W podobnej sytuacji będą członkowie rodziny dłużnika (z wyjątkiem nieutrzymujących się samodzielnie dzieci), a także jego narzeczony lub narzeczona, o ile żyją w faktycznym konkubinacie. Jednak zarówno współmałżonek, jak i krewni odpowiadają za zobowiązania dłużnika tylko do wysokości osiągniętych korzyści.

Rozdzielność majątkowa nie zawsze chroni przed odpowiedzialnością

Widać zatem, że rozdzielność majątkowa nie gwarantuje zwolnienia z konieczności spłaty długów współmałżonka. Bardzo ważny jest tu również czas ustanowienia rozdzielności. Wyobraźmy sobie sytuację, w której żona w trakcie trwania małżeństwa orientuje się, że mąż trwoni wspólny majątek. Niestety, nawet szybkie wystąpienie o ustanowienie rozdzielności majątkowej nie uratuje jej przed wierzycielami. Uchroni ją natomiast przed odpowiedzialnością za kolejne długi męża – wszystkie zobowiązania od momentu ustanowienia rozdzielności będzie on zaciągał na własny rachunek. A zatem żona nie będzie odpowiadać za długi męża, w tym długi podatkowe, które powstały po:

  • Zawarciu umowy o zmianie we wspólności majątkowej
  • Zniesieniu wspólności majątkowej orzeczeniem sądu
  • Ubezwłasnowolnieniu małżonka (wówczas automatycznie ustaje małżeńska wspólność majątkowa)
  • Uprawomocnieniu się separacji

Pełną ochronę przed koniecznością spłaty zobowiązań małżonka dawałaby jej natomiast umowa o rozdzielności majątkowej podpisana przed zawarciem małżeństwa, czyli tak zwana intercyza. W niektórych sytuacjach warto ją podpisać i nie musi być ona koniecznie wyrazem braku zaufania do przyszłego męża lub żony. Często decydują się na nią przedsiębiorcy, zakładając słusznie, że dzięki niej ochronią choć część majątku przed niekorzystną koniunkturą.


Tematyka

Zobacz również

Darowizny pomiędzy małżonkami a roczny podatek w Programie Pity 2015

Rozliczenie roczne 2016 będzie zawierać wszystkie dochody podatnika uzyskane w roku podatkowym 2016. Generalnie, w zakresie rozliczenia PIT 2016, należy wykazać uzyskane darowizny i opłacić od nich stosowny podatek od spadków i darowizn. Program PITy 2016 pozwala na obliczenie wysokości takiego podatku. Program ten wskaże też, w jakiej sytuacji podatek nie musi być zapłacony.

Czytaj więcej

Dochód zerowy jednego z małżonków w łącznym PIT 2015

Rozliczenie roczne 2015 w wielu przypadkach będzie sporządzane przez podatników z wykorzystaniem preferencji podatkowej, polegającej na wspólnym opodatkowaniu dochodów. Z takiej możliwości korzystają małżonkowie, posiadający wspólność majątkową, w której pozostawali przez cały rok podatkowy, za który chcą się rozliczyć z fiskusem. Wspólne rozliczenie z małżonkiem może uwzględniać ulgi i odliczenia od dochodu i podatku. Pity 2015 program pomaga w prawidłowym uzupełnieniu, krok po kroku, PIT 2015 współmałżonków.

Czytaj więcej

Dzięki PITy 2015 Program rozliczysz się wspólnie z małżonkiem

Począwszy od tego roku małżonkowie będę mogli łatwiej złożyć rozliczenie roczne PIT za 2015 rok. To dlatego, że do złożenia wspólnego rozliczenia PIT wystarczy podpis tylko jednej osoby – męża lub żony. Najbardziej z tej możliwości skorzysta małżeństwo, które składa pity roczne 2015 przez Internet (tzw. e-deklaracje).

Czytaj więcej